Een korte geschiedenis van het Van Swinderen Huys

Het Van Swinderen Huys is met zijn middeleeuwse uiterlijk één van de bekendste panden in de binnenstad van Groningen. Het gebouw is niet zo oud als je op het eerste gezicht zou denken. Pas in 1912 is de bouw van het Van Swinderen Huys van start gegaan. Hoewel er in de gemeentelijke stukken staat dat er sprake was van een verbouwing, was die verbouwing van het oorspronkelijke woonhuis zo ingrijpend, dat er in feite sprake is van nieuwbouw. De bouw stond onder leiding van Stadsarchitect J.A. Mulock Houwer, die zich liet inspireren door de middeleeuwse gevel van het in 1775 afgebroken Raad- en Wijnhuis dat op de Grote Markt stond.

 

Belastingkantoor

Het pand is gebouwd als kantoor voor de Gemeenteontvanger en diende als vervanging voor het Goudkantoor. De gevelsteen boven de deur wijst op de bestemming als belastingkantoor. Op de gevel staat de spreuk: Quiquid bono concedes, des partem tibi, ofwel: ‘Van wat je aan het goede geeft, gaat steeds een deel naar jou’. Of anders gezegd: Het algemene nut waarvoor je belastinggeld wordt aangewend, komt ook jouzelf ten goede. Op de gevelsteen is een vis afgebeeld. Het verhaal wil dat Groningers die belasting kwamen betalen in deze vis een haai zagen, en daarom zeiden dat hun belasting naar de ‘haaien ging’.

Tot 1974 zou het kantoor van de Gemeente Ontvanger in het pand gevestigd blijven. Daarna ging het gebouw in verschillende handen over. Na gebruik door de Samen op Weg–Kerken werd het in 2005 aangekocht door de stichting Hanze Sociëteit om te worden omgetoverd tot een sociëteit voor ondernemers, bestuurders en politici. Door de Hanze Sociëteit werd het gebouw grondig aangepakt en omgetoverd tot hoe het er tot op deze dag uitziet. In 2010 kwam er een einde aan de Hanze Sociëteit door tegenvallende ledenaantallen en opkomst.

 

Ontmoetingsplaats

In 2011 werd het pand overgenomen door de Rijksuniversiteit Groningen. Het pand van de Hanze Sociëteit kreeg een nieuwe naam: het Van Swinderen Huys. Hiermee wordt Theodorus van Swinderen (1784-1851) vernoemd, een van de bekendere Groningse hoogleraren uit de 19e eeuw. Iemand die sterk verbonden was met de universiteit, de stad Groningen en de provincie. Hij heeft als geen ander door zijn vele activiteiten en initiatieven de universitaire wereld met die van de maatschappij verbonden. Deze kleurrijke en veelzijdige figuur heeft zich zijn hele leven ingezet voor onderwijs en volksopvoeding. Hij richtte genootschappen op, verzamelde bijzondere collecties, initieerde het Museum van Natuurlijke historie, was een weldoener, richtte gedenktekens op en zette zich in voor studenten.

De oorsprong van het Van Swinderen Huys in zijn huidige vorm ligt bij de Rijksuniversiteit Groningen. Nadat het gebouw in 2011 was aangekocht werd in 2013 werd besloten om het historische Van Swinderen Huys in te zetten als een leerhuis voor studenten. Sinds 2014 is het Van Swinderen Huys B.V. dan ook een feit. De dagelijkse leiding ligt bij het management team van drie gemotiveerde studenten met verschillende studieachtergronden. De Rijksuniversiteit Groningen biedt studenten zo de mogelijkheid om ervaring op te doen met ondernemerschap en het Van Swinderen Huys commercieel te exploiteren.